Sık Sorulan Sorular
Adli bilişim sık sorulan sorular bölümünde hizmetlerimiz, çalışma sürecimiz, dijital inceleme, HTS ve CGNAT analizi, veri kurtarma ve uzman mütalaası hakkında merak edilen konuların yanıtlarını bulabilirsiniz. Aradığınız yanıtı bulamazsanız bizimle iletişime geçebilirsiniz.
Dijital delil zinciri; verinin elde edilmesinden muhafaza, inceleme ve raporlamaya kadar kim tarafından, ne zaman ve hangi işlemlerle ele alındığının kesintisiz olarak kayıt altına alınmasıdır. Delil bütünlüğü; adli kopya alma, yazma engelleyici kullanımı, hash değerlerinin doğrulanması, işlem kayıtlarının tutulması ve verilerin güvenli şekilde saklanmasıyla korunur.
Birçok durumda tespit edilebilir; ancak sonuç cihazın işletim sistemi, depolama teknolojisi, TRIM ve şifreleme durumu, verinin üzerine yazılıp yazılmadığı ve geçen süreye bağlıdır. Dosya sistemi kayıtları, zaman damgaları, meta veriler, uygulama veritabanları ve günlükler karşılaştırılarak silme, değiştirme veya gizleme izleri değerlendirilir. Her silinen verinin tamamen kurtarılması garanti edilemez.
HTS kayıtları tek başına GPS doğruluğunda kesin konum göstermez. Kayıt anında cihazın hizmet aldığı baz istasyonu ve varsa sektör bilgileri üzerinden yaklaşık konum ile zaman sıralaması değerlendirilir. Ardışık kayıtlar; baz istasyonlarının kapsama alanları, sektör yönleri ve çevresel koşullarla birlikte analiz edilerek olası hareket güzergâhı hakkında değerlendirme yapılabilir. Sonuçlar diğer dijital bulgular ve dosya kapsamındaki delillerle birlikte yorumlanmalıdır.
Kurtarılabilirlik; kayıt cihazının marka ve modeli, kullandığı özel dosya sistemi ve video formatı, diskin fiziksel durumu, kayıt döngüsü, silme işleminden sonra geçen süre ve ilgili alanların yeni görüntülerle ne ölçüde üzerine yazıldığına bağlıdır. Silme işlemi yalnızca indeks kayıtlarını kaldırmış ve ham video blokları korunmuşsa görüntüler ile zaman bilgileri kısmen veya tamamen elde edilebilir. Üzerine yazılmış alanlarda ise yalnızca bozulmamış görüntü parçaları bulunabilir; her kaydın kurtarılması garanti edilemez.
Bilirkişi; ceza yargılamasında CMK m. 63, hukuk yargılamasında HMK m. 266 uyarınca çözümü özel veya teknik bilgi gerektiren konularda yargı mercii tarafından görevlendirilir. Uzman mütalaası veya uzman görüşü ise ceza yargılamasında CMK m. 67/6, hukuk yargılamasında HMK m. 293 uyarınca taraflardan birinin seçtiği uzmandan aldığı bilimsel ve teknik görüştür. Dijital bulguları açıklamak, mevcut bilirkişi raporunun yöntem ve sonuçlarını değerlendirmek veya itirazları bilimsel temele dayandırmak amacıyla dosyaya sunulabilir. Her iki çalışma dosyadaki diğer delillerle birlikte değerlendirilir; karar verme yetkisi mahkemeye aittir.
Adli bilişim incelemeleri ve veri kurtarma çalışmalarında kişisel verilerin, ticari sırların ve diğer hassas bilgilerin gizliliğinin korunması temel esaslardan biridir. İncelemeye konu dijital materyal ve veriler yalnızca belirlenen çalışma amacı doğrultusunda ele alınır; yetkisiz erişim, kullanım ve paylaşımın önlenmesine yönelik kontrollü çalışma yöntemleri uygulanır.
Kişisel veri içeren süreçlerde 6698 sayılı KVKK kapsamında gözetilmesi gereken veri güvenliği ve gizlilik ilkeleri dikkate alınır. Elde edilen veriler çalışma kapsamı dışında kullanılmaz; analiz ve raporlama çıktıları yalnızca yetkilendirilmiş kişi veya taraflarla paylaşılır. Hizmetin tamamlanmasının ardından, yasal veya sözleşmesel saklama yükümlülüğü bulunmayan geçici çalışma dosyaları, analiz kopyaları ve diğer yardımcı veriler güvenli yöntemlerle silinir veya imha edilir.
İnceleme süresi; dijital materyalin türüne, depolama kapasitesine, veri miktarına, cihazın fiziksel durumuna, kullanılan dosya sistemine, şifreleme durumuna ve talep edilen incelemenin kapsamına göre değişiklik gösterebilir. Özellikle yüksek kapasiteli diskler, mobil cihazlar, DVR/NVR sistemleri veya kapsamlı veri analizleri daha uzun işlem süresi gerektirebilir.
Çalışmaya başlanmadan önce materyal ve talep kapsamı ön değerlendirmeye tabi tutulur; mümkün olması hâlinde tahmini işlem süresi hakkında bilgi verilir. Teknik incelemenin doğruluğundan ve veri bütünlüğünden ödün vermemek amacıyla süreç yalnızca hız esasına göre değil, sağlıklı ve doğrulanabilir sonuç elde edilmesi esas alınarak yürütülür.
İncelemeye konu bilgisayar, mobil cihaz, disk, USB bellek, hafıza kartı, DVR/NVR sistemi veya diğer dijital materyaller mümkün olduğunca mevcut durumları korunarak teslim edilmelidir. Veri bütünlüğünün korunması açısından cihaz veya depolama birimi üzerinde gereksiz açma, kopyalama, silme, güncelleme ya da dosya taşıma işlemlerinin yapılmaması önerilir.
Daha önce adli kopyası veya imajı alınmış materyallerde ise mevcut imaj dosyaları, hash değerleri, varsa imaj alma tutanakları ve incelemeyle ilgili diğer teknik bilgiler birlikte iletilebilir. Uzman mütalaası veya dosya kapsamında yapılacak teknik değerlendirmelerde, incelemenin amacını ve kapsamını belirlemeye yardımcı olacak ilgili belgelerin ve dijital verilerin eksiksiz şekilde sunulması çalışmanın daha sağlıklı yürütülmesini sağlar.
Uzman mütalaasının sağlıklı ve teknik açıdan değerlendirilebilir biçimde hazırlanabilmesi için öncelikle incelemenin konusu, talep edilen değerlendirme ve dosyanın kapsamı açık şekilde belirlenmelidir. İncelemeye ilişkin dava veya soruşturma evrakı, mevcut bilirkişi raporları, tutanaklar, dijital materyallere ait adli kopyalar veya imaj dosyaları, hash değerleri, HTS kayıtları, kamera kayıtları, cihaz çıktıları ve konuyla bağlantılı diğer teknik belgeler çalışma kapsamında değerlendirilebilir.
Sunulacak belge ve verilerin eksiksiz olması kadar, inceleme konusuyla doğrudan ilgili olması da önemlidir. Gereksiz veya kapsam dışı kişisel verilerin paylaşılmaması; soruşturma ve kovuşturma dosyalarına ilişkin bilgi ve belgelerin gizlilik esasları gözetilerek iletilmesi beklenir. Ön değerlendirme sonrasında ihtiyaç duyulması hâlinde ilave teknik veri veya belge talep edilebilir.
Veri kurtarma çalışmalarında kesin başarı garantisi vermek mümkün değildir. Kurtarılabilirlik; depolama biriminin türüne ve fiziksel durumuna, verinin nasıl silindiğine, silme işleminden sonra cihazın kullanılmaya devam edip etmediğine, verilerin üzerine yeni kayıtların yazılıp yazılmadığına, kullanılan dosya sistemi ve şifreleme yapısına göre değişiklik gösterebilir.
Özellikle üzerine yazılmış, fiziksel olarak ağır hasar görmüş veya şifreleme nedeniyle erişilemeyen alanlarda verilerin tamamına ulaşılması mümkün olmayabilir. Bu nedenle işlem öncesinde mümkün olan durumlarda ön değerlendirme yapılarak kurtarılabilirlik ihtimali ve uygulanabilecek yöntemler hakkında bilgi verilir. Çalışma sürecinde veri bütünlüğünün korunması ve mevcut verilerin zarar görmemesi öncelikli olarak gözetilir.
Hazırlanan teknik raporlar ve uzman mütalaaları; incelemeye konu dijital verilerin, kullanılan yöntemlerin, tespit edilen teknik bulguların ve yapılan değerlendirmelerin sistematik biçimde ortaya konulması amacıyla hazırlanır. Uygun şekilde düzenlenen bu çalışmalar, dava veya soruşturma dosyalarında tarafların teknik görüşlerini desteklemek, mevcut bilirkişi raporlarını değerlendirmek ve dijital bulguların daha anlaşılır biçimde açıklanmasını sağlamak amacıyla kullanılabilir.
Uzman mütalaası, ilgili mevzuat çerçevesinde taraflarca dosyaya sunulabilen bilimsel ve teknik görüş niteliğindedir. Ancak rapor veya mütalaa tek başına hüküm yerine geçmez; dosyadaki diğer delillerle birlikte değerlendirilir ve nihai takdir yetkisi ilgili adli mercilere aittir.
Aradığınız Yanıtı Bulamadınız mı?
İnceleme talebiniz, hizmet kapsamı veya çalışma süreci hakkında ayrıntılı bilgi almak için bizimle iletişime geçebilirsiniz.