Uzman Mütalaası

Uzman mütalaası; dijital materyaller, elektronik kayıtlar ve teknik veriler üzerinde gerçekleştirilen incelemelerin, bilimsel ve teknik yöntemlerle değerlendirilerek tarafsız, anlaşılır ve doğrulanabilir biçimde raporlanmasını amaçlar.

Bilgisayar ve mobil cihaz incelemeleri, HTS ve CGNAT kayıtları, DVR/NVR kamera sistemleri, veri kurtarma çalışmaları, zaman damgaları, dijital veri ilişkileri ve mevcut teknik raporların değerlendirilmesi gibi konularda dosyanın niteliğine ve inceleme amacına uygun teknik değerlendirme ve uzman görüşü hazırlanır.

Uzman Mütalaası Hangi Konularda Hazırlanabilir?

• Bilgisayar, mobil cihaz ve diğer dijital materyallerdeki verilerin teknik olarak incelenmesi
• HTS ve CGNAT kayıtlarının zaman, baz istasyonu, iletişim ve bağlantı ilişkileri yönünden analiz edilmesi
• DVR/NVR ve kamera kayıtlarının incelenmesi, zaman bilgilerinin ve görüntü bütünlüğünün değerlendirilmesi
• Silinmiş, değiştirilmiş, gizlenmiş veya erişilemeyen verilerin tespiti ve teknik değerlendirilmesi
• Dosya sistemi, uygulama verileri, tarayıcı geçmişi, mesajlaşma ve diğer dijital artefaktların incelenmesi
• Zaman damgaları ve timeline analizleri; oluşturma, değiştirme, erişim ve sistem zamanı bilgilerinin karşılaştırılması
• Metadata, EXIF, GPS, log kayıtları ve diğer teknik kayıtların incelenmesi
• Dijital delillerin veri bütünlüğü, hash değerleri, inceleme yöntemi ve delil zinciri açısından değerlendirilmesi
• Dijital bulgular arasındaki zaman, içerik, konum ve ilişki bütünlüğünün analiz edilmesi
• Mevcut bilirkişi raporları, teknik raporlar ve dijital inceleme sonuçlarının yöntem, bulgu ve sonuç yönünden teknik olarak değerlendirilmesi

İnceleme ve Değerlendirme Yaklaşımımız

Uzman mütalaası hazırlanırken inceleme konusu, dosyanın kapsamı ve mevcut dijital materyaller birlikte değerlendirilir. Çalışma, yalnızca teknik olarak doğrulanabilir bulgular üzerinden yürütülür; yorum ve değerlendirmeler elde edilen verilerle sınırlandırılır.

Dijital delillerin bütünlüğü, zaman bilgileri, metadata, log kayıtları, hash değerleri ve gerektiğinde delil zinciri unsurları dikkate alınır. Bulgular arasında zaman, içerik, konum ve ilişki yönünden tutarlılık bulunup bulunmadığı teknik olarak değerlendirilir.

İnceleme sonucunda ulaşılan teknik bulgular, kullanılan yöntem ve değerlendirme süreci açık ve izlenebilir biçimde raporlanır. Böylece mütalaanın gerektiğinde yeniden incelenebilir, açıklanabilir ve teknik açıdan denetlenebilir olması sağlanır.

Hukuki Süreçlerde Uzman Mütalaasının Rolü

Uzman mütalaası; soruşturma, kovuşturma ve özel hukuk uyuşmazlıklarında dijital delillerin teknik açıdan değerlendirilmesine katkı sağlar. Dosyada yer alan dijital veriler, teknik raporlar ve bilirkişi incelemeleri bağımsız bir bakış açısıyla ele alınarak mevcut bulguların teknik dayanakları ve değerlendirme yöntemleri incelenir.

Hazırlanan mütalaa, hukuki değerlendirme yapmak yerine teknik konuları açıklığa kavuşturmayı amaçlar. Dijital delillerin nasıl elde edildiği, hangi yöntemlerle incelendiği, bulguların ne ölçüde doğrulanabildiği ve teknik sonuçların dosya kapsamındaki diğer verilerle uyumu açık ve anlaşılır şekilde ortaya konur.

Uzman mütalaası; özellikle dijital delillerin teknik yorumunun uyuşmazlığın çözümünde önem taşıdığı durumlarda, tarafların teknik iddia ve itirazlarının somut veriler üzerinden değerlendirilmesine yardımcı olur. Mevcut bilirkişi raporlarında yer alan yöntem, bulgu veya sonuçlara ilişkin teknik farklılıklar da dosya kapsamındaki dijital verilerle karşılaştırılarak gerekçeli biçimde ortaya konabilir.

Mevcut Bilirkişi ve Teknik Raporların Değerlendirilmesi

Dosya kapsamında daha önce hazırlanmış bilirkişi raporları, teknik inceleme raporları veya dijital delil değerlendirmeleri; kullanılan yöntem, veri kaynağı, teknik bulgu ve ulaşılan sonuçlar yönünden incelenebilir.

İnceleme sırasında raporda dayanak gösterilen dijital verilerin bütünlüğü, zaman bilgileri, hash değerleri, metadata, log kayıtları ve diğer teknik unsurlar değerlendirilir. Bulgular ile raporda ulaşılan sonuçlar arasında teknik açıdan tutarlılık bulunup bulunmadığı kontrol edilir.

Tespit edilen yöntemsel eksiklikler, teknik çelişkiler, değerlendirme farklılıkları veya ek inceleme gerektiren hususlar gerekçeleriyle birlikte ortaya konur. Böylece mevcut raporun teknik açıdan yeniden değerlendirilmesine ve dosyadaki dijital bulguların daha açık biçimde anlaşılmasına katkı sağlanır.

Gizlilik, Veri Bütünlüğü ve Tarafsızlık

Uzman mütalaası kapsamında incelenen dijital materyaller, kişisel veriler, soruşturma ve kovuşturma dosyalarına ilişkin bilgiler, ticari sırlar ve diğer hassas içerikler gizlilik ilkesi çerçevesinde değerlendirilir. İnceleme amacı dışında kalan verilerin gereksiz şekilde işlenmemesine ve üçüncü kişilerle paylaşılmamasına özen gösterilir.

İnceleme sürecinde dijital verilerin bütünlüğünün korunması esastır. Mevcut imajlar, veri kopyaları ve teknik kayıtlar mümkün olduğunca özgün yapıları korunarak değerlendirilir; gerekli durumlarda hash değerleri, zaman damgaları, metadata ve diğer teknik doğrulama unsurları kullanılarak bulguların kaynağı ve bütünlüğü kontrol edilir.

Teknik değerlendirmeler taraflardan bağımsız olarak yalnızca mevcut dijital veriler, doğrulanabilir bulgular ve kullanılan inceleme yöntemleri esas alınarak hazırlanır. Bulguların leh veya aleyhe olmasına göre değerlendirme yapılmaz; ulaşılan sonuçların teknik dayanakları açık, izlenebilir ve gerektiğinde yeniden incelenebilir şekilde ortaya konur.

Çalışma kapsamında geçici olarak tutulan veri kopyaları, rapor hazırlığı sırasında oluşturulan teknik çıktılar ve incelemeye ilişkin diğer kayıtlar yetkisiz erişime karşı korunur. İnceleme ve raporlama süreci tamamlandıktan sonra, hukuki veya teknik bir saklama gerekliliği bulunmayan verilerin güvenli şekilde silinmesi veya geri getirilemeyecek biçimde imha edilmesi esas alınır.

Uzman Mütalaası İçin Gerekli Bilgi ve Belgeler

Uzman mütalaasının kapsamının doğru belirlenebilmesi ve teknik incelemenin sağlıklı yürütülebilmesi için, inceleme konusu ile bağlantılı bilgi ve belgelerin mümkün olduğunca eksiksiz şekilde sunulması önemlidir. Gerekli materyaller dosyanın niteliğine göre değişiklik gösterebilir.

• İncelenmesi istenen konu, olay ve teknik sorular
• Dosyanın kısa özeti ve inceleme kapsamını etkileyebilecek temel bilgiler
• Mevcut bilirkişi raporları, teknik raporlar ve uzman görüşleri
• Usulüne uygun şekilde temin edilmiş dijital materyaller, adli imajlar veya veri kopyaları
• HTS, CGNAT, baz istasyonu, iletişim ve bağlantı kayıtları
• DVR/NVR, kamera kayıtları ve ilgili sistem bilgileri
• Tutanaklar, el koyma veya teslim belgeleri ve varsa delil zincirine ilişkin kayıtlar
• Hash değerleri, imaj alma kayıtları ve mevcut teknik işlem tutanakları
• İncelemeyle bağlantılı ekran görüntüleri, log kayıtları, metadata veya diğer dijital kayıtlar
• Özellikle değerlendirilmesi istenen teknik iddia, itiraz veya çelişkiler
• Varsa dosyada karşılaştırılması istenen tarih, saat, kişi, cihaz, konum veya olay bilgileri

Sunulan bilgi ve belgeler ön değerlendirmeye tabi tutulur; inceleme açısından eksik veya ek teknik veri gerektiren hususlar çalışma başlamadan önce belirlenerek başvuru sahibiyle paylaşılır.